- కరువు ముప్పు నేపథ్యంలో ముందస్తు చర్యలు.. నీటి వినియోగంపై ప్రత్యేక నిఘా!
- ప్రజలు 20 శాతం నీటిని ఆదా చేస్తే రోజుకు 80 ఎంజీడీల పొదుపునకు అవకాశం
- 60 రోజులపాటు అవగాహన కార్యక్రమాలు.. పారిశ్రామిక, బల్క్ నీటి సరఫరాపై పునఃసమీక్ష
- 14 లక్షల నల్లా కనెక్షన్లు.. రోజుకు దాదాపు 576 ఎంజీడీల సరఫరా
సామాన్యుడి అస్త్రం / హైదరాబాద్ బ్యూరో : గ్రేటర్ హైదరాబాద్‌లో భవిష్యత్తు తాగునీటి అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని జలమండలి ముందస్తు చర్యలకు సిద్ధమవుతోంది. ఎల్‌నినో ప్రభావంతో కరువు పరిస్థితులు తలెత్తవచ్చన్న అంచనాల నేపథ్యంలో నీటి వృథాను అరికట్టేందుకు ప్రత్యేక ప్రణాళిక రూపొందిస్తోంది. ప్రస్తుతం నగరానికి సరఫరా చేస్తున్న నీటిలో కనీసం 20 శాతం ఆదా చేయగలిగితే రోజుకు సుమారు 80 మిలియన్ గ్యాలన్ల నీటిని పొదుపు చేసే అవకాశం ఉందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇందులో భాగంగా ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడంతోపాటు పరిశ్రమలు, బల్క్ వినియోగదారులకు అందిస్తున్న నీటి సరఫరా విధానాన్ని పునఃసమీక్షించాలని నిర్ణయించినట్లు సమాచారం. రాబోయే రోజుల్లో నీటి డిమాండ్ పెరిగినా ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా ఇప్పటి నుంచే చర్యలు చేపట్టాలన్నది జలమండలి లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.
20 శాతం పొదుపు సాధ్యమేనా?
గ్రేటర్ హైదరాబాద్ పరిధిలోని మూడు కార్పొరేషన్లలో ప్రజలు రోజువారీ నీటి వినియోగాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తే గణనీయంగా నీటిని ఆదా చేయవచ్చని జలమండలి భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా ఇంటి అవసరాలకు మించి నీటిని వినియోగించడం, ట్యాంకులు నిండినా మోటార్లు ఆపకపోవడం, పైపుల లీకేజీలను పట్టించుకోకపోవడం వంటి కారణాలతో నీరు వృథా అవుతోంది. ఇలాంటి వాటిని నియంత్రించేందుకు ప్రజల్లో అవగాహన పెంచాలని అధికారులు నిర్ణయించారు.
దీనికోసం 60 రోజులపాటు ప్రత్యేక ప్రచార కార్యక్రమాలు నిర్వహించేందుకు సిద్ధమవుతున్నారు. సినిమా నటులు, ప్రముఖులు, సెలబ్రిటీల సహకారంతో ప్రజలకు నీటి పొదుపు ప్రాధాన్యాన్ని వివరించాలని భావిస్తున్నారు. అయితే అవగాహన కార్యక్రమాలతోపాటు సరఫరా పైపుల లీకేజీలు, పంపిణీ వ్యవస్థలో నీటి నష్టాలను గుర్తించి అరికట్టడంపైనా అధికారులు దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.
14 లక్షల కనెక్షన్లు.. రోజుకు 576 ఎంజీడీల నీరు!
జలమండలి పరిధిలో సుమారు 14 లక్షల నల్లా కనెక్షన్లు ఉన్నాయి. వీటికి ప్రతిరోజూ దాదాపు 575 నుంచి 576 మిలియన్ గ్యాలన్ల నీటిని సరఫరా చేస్తున్నట్లు ప్రచురితమైన వివరాలు చెబుతున్నాయి. నగరానికి సింగూరు, ఎల్లంపల్లి, కృష్ణా, గోదావరి జలాల ద్వారా తాగునీటి అవసరాలను తీర్చుతున్నారు.
సింగూరు రిజర్వాయర్ నుంచి రోజుకు సుమారు 69.50 ఎంజీడీల నీటిని సరఫరా చేస్తున్నట్లు సమాచారం. మరోవైపు ఎల్లంపల్లి నుంచి రోజుకు సుమారు 162 ఎంజీడీల నీటిని సేకరిస్తున్నారు. డిసెంబర్ వరకు అక్కడి నుంచి క్రమం తప్పకుండా 160 ఎంజీడీల నీటిని పొందేందుకు పెద్దగా ఇబ్బందులు ఉండకపోవచ్చని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే నీటి నిల్వలు, రాబోయే వర్షపాతం, వినియోగ అవసరాలను బట్టి ఈ అంచనాల్లో మార్పులు ఉండే అవకాశం ఉంది.
వేసవి రాకముందే ట్యాంకర్లకు డిమాండ్!
హైదరాబాద్‌లో నీటి సరఫరాపై ఒత్తిడి ఎంతగా ఉంటుందో గత వేసవిలో నమోదైన ట్యాంకర్ల బుకింగ్‌లే చెబుతున్నాయి. సాధారణంగా రోజుకు సుమారు 2,500 ట్యాంకర్ల బుకింగ్‌లు ఉండగా, గత జూన్‌, జులై నెలల్లో ఆ సంఖ్య 5 వేలకు చేరినట్లు సమాచారం. కొన్ని ప్రాంతాల్లో నీటి అవసరాలు పెరగడంతో ట్యాంకర్లపై ఆధారపడే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
వచ్చే వేసవిలోనూ ఇదే పరిస్థితి ఎదురైతే అదనపు నీటి సరఫరా అవసరమవుతుంది. అందుకే ముందుగానే నీటి వృథాను తగ్గించడం, అందుబాటులో ఉన్న జలవనరులను సమర్థంగా వినియోగించుకోవడంపై జలమండలి దృష్టి సారిస్తోంది.
అదనంగా 60 ఎంజీడీలకు ప్రణాళిక!
హైదరాబాద్ కోర్ ఏరియాకు అదనపు నీటిని అందించేందుకు జలమండలి మరో ప్రణాళికను పరిశీలిస్తోంది. కృష్ణా నది నుంచి అదనంగా 15 ఎంజీడీలు, మిషన్ భగీరథ ద్వారా 20 ఎంజీడీలు, ఉస్మాన్‌సాగర్‌, హిమాయత్‌సాగర్‌ జలాశయాల నుంచి మరో 5 ఎంజీడీలతోపాటు ఇతర మార్గాల్లో నీటిని సమకూర్చుకుని మొత్తం 60 ఎంజీడీల అదనపు అవసరాలను తీర్చేందుకు కసరత్తు చేస్తున్నట్లు ప్రచురితమైన కథనం పేర్కొంది.
అయితే ప్రతిపాదిత అదనపు నీటి సరఫరా ఎంతవరకు సాధ్యమవుతుంది? అందుకు సంబంధించి ఏయే శాఖల నుంచి అనుమతులు అవసరం? ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న నీటి నిల్వలు ఎంత? అన్న అంశాలపై మరింత స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
పారిశ్రామిక అవసరాలకు నీటి సరఫరాపై సమీక్ష!
నీటి పొదుపు చర్యల్లో భాగంగా పరిశ్రమలు, బల్క్ వినియోగదారులకు సరఫరా చేస్తున్న నీటి పరిమాణం, వినియోగ విధానాన్ని పరిశీలించాలని జలమండలి భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా అవసరానికి మించి నీటిని వినియోగిస్తున్న ప్రాంతాలను గుర్తించడంతోపాటు ప్రత్యామ్నాయ జలవనరుల వినియోగంపై దృష్టి సారించే అవకాశముంది.
అయితే నీటి పొదుపు పేరుతో సాధారణ ప్రజలకు తాగునీటి ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా అధికారులు చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంది. పరిశ్రమల్లో శుద్ధి చేసిన నీటిని తిరిగి వినియోగించే అవకాశాలు, నీటి సరఫరాలో నష్టాలను తగ్గించే చర్యలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం కనిపిస్తోంది.
ప్రచారంతో సరిపెడతారా?.. ఫలితాలు చూపిస్తారా?
జలమండలి ప్రతిపాదిస్తున్న 20 శాతం నీటి పొదుపు లక్ష్యం ఆచరణలో ఎంతవరకు సాధ్యమవుతుందన్నది ఇప్పుడు కీలక ప్రశ్న. ఒకవైపు నగర విస్తరణ, మరోవైపు పెరుగుతున్న అపార్ట్‌మెంట్లు, వాణిజ్య సముదాయాలు, పరిశ్రమల అవసరాలతో నీటి వినియోగం పెరుగుతోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో కేవలం ప్రజలకు సూచనలు ఇవ్వడంతోనే ఆశించిన ఫలితాలు సాధ్యం కావు.
ప్రతిరోజూ ఎంత నీరు సరఫరా చేస్తున్నారు? అందులో ఎంత వినియోగమవుతోంది? లీకేజీల కారణంగా ఎంత నీరు వృథా అవుతోంది? పొదుపు చర్యలతో వాస్తవంగా ఎంత నీటిని ఆదా చేస్తున్నారు? అన్న వివరాలను జలమండలి ఎప్పటికప్పుడు వెల్లడించాల్సిన అవసరం ఉంది. రోజుకు 80 ఎంజీడీల నీటిని ఆదా చేయాలన్న లక్ష్యం ప్రకటనలకే పరిమితమవుతుందా? లేక క్షేత్రస్థాయిలో ఫలితాలు చూపిస్తుందా? అన్నది రాబోయే 60 రోజుల్లో తేలనుంది.
