జిన్నారం పరిశ్రమలకు నీటి గండం.. భూగర్భజలాలపై పెరుగుతున్న ఒత్తిడి!

 జిన్నారం, ఖాజీపల్లి సహా పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో నీటి వినియోగం తగ్గించాలని ఇప్పటికే అధికారుల సూచన
• సంగారెడ్డి జిల్లాలో భూగర్భజల మట్టం సగటున 12.93 మీటర్ల లోతుకు.. ఏడాదిలో 6.67 మీటర్ల పతనం
• పరిశ్రమల బోర్లకు అనుమతులున్నాయా?.. ఫ్లో మీటర్లు, వాటర్ ఆడిట్ లెక్కలు బయటపెట్టాలనే ప్రశ్న

సామాన్యుడి అస్త్రం / జిన్నారం : ఒకవైపు వర్షాభావం.. మరోవైపు సింగూరు, మంజీరా నీటి నిల్వలపై ఒత్తిడి.. ఇంకోవైపు పరిశ్రమలకు రోజూ అవసరమయ్యే భారీ నీరు. ఈ మూడింటి మధ్య సంగారెడ్డి జిల్లాలో భూగర్భజలాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా జిన్నారం, గడ్డపోతారం, ఖాజీపల్లి, బొల్లారం, పటాన్‌చెరు పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో రానున్న రోజుల్లో నీటి నిర్వహణ కీలక అంశంగా మారే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.

ఇప్పటికే జలమండలి అధికారులు జిన్నారం, పటాన్‌చెరు, బొల్లారం, ఖాజీపల్లి, సంగారెడ్డి ప్రాంతాల్లోని పరిశ్రమలు భారీ నీటి వినియోగాన్ని 10 శాతం తగ్గించుకోవాలని సూచించినట్లు అక్టోబర్ 15న ప్రచురితమైన సమాచారం చెబుతోంది. సింగూరు నుంచి అందుతున్న నీటిని పొదుపుగా వాడితే మంజీరా–సింగూరు వనరులను మరికొన్ని నెలలు కొనసాగించవచ్చన్నది అధికారుల ఉద్దేశం.

భూమి కింద నీళ్లు వేగంగా తగ్గుతున్నాయా?

ఇక్కడే అసలు ఆందోళన కలిగించే విషయం బయటపడుతోంది.

2026 అక్టోబర్ భూగర్భజల పరిస్థితిపై తాజాగా ప్రచురితమైన గణాంకాల ప్రకారం సంగారెడ్డి జిల్లాలో సగటు భూగర్భజల మట్టం 12.93 మీటర్ల లోతుకు చేరింది. గత ఏడాది అక్టోబర్‌తో పోలిస్తే జిల్లాలో నీటిమట్టం 6.67 మీటర్లు పడిపోయినట్లు సమాచారం.

రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా భూగర్భజలాలు పడిపోయిన జిల్లాల్లో సంగారెడ్డి ముందు వరుసలో ఉండటం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.

అయితే ఈ జిల్లా సగటు గణాంకాన్ని జిన్నారం మండలానికే నేరుగా వర్తింపజేయకూడదు. జిన్నారం, గడ్డపోతారం, ఖాజీపల్లి ప్రాంతాల వారీగా పరిశీలన బావుల తాజా డేటా బయటకు వస్తేనే అక్కడి అసలు పరిస్థితి స్పష్టమవుతుంది.

మంజీరా నీరు తగ్గితే పరిశ్రమల చూపు బోర్లవైపేనా?

సింగూరు–మంజీరా నీటి సరఫరాపై ఒత్తిడి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సంగారెడ్డి జిల్లాలోని కొన్ని పరిశ్రమలు ప్రత్యామ్నాయ నీటి వనరుల కోసం ప్రయత్నిస్తున్నట్లు ఇప్పటికే కథనాలు వెలువడ్డాయి.

అక్టోబర్ 26న ప్రచురితమైన సమాచారంలో కొన్ని బ్రూవరీలు వ్యవసాయ బోర్లు, నివాస ప్రాంతాల్లోని బోర్ల నుంచి నీటిని సమకూర్చుకునే అవకాశాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు. ఫార్మా, ఇతర పరిశ్రమలు కూడా ప్రత్యామ్నాయ నీటి వనరుల కోసం చూస్తున్నట్లు కథనం తెలిపింది.

ఇది జిన్నారంలోని అన్ని పరిశ్రమలకు వర్తిస్తుందని చెప్పడానికి ఆధారం లేదు. కానీ జిల్లాలో పరిశ్రమలు ఉపరితల జలాల నుంచి భూగర్భజలాల వైపు మళ్లితే ఇప్పటికే తగ్గుతున్న నీటిమట్టంపై అదనపు ఒత్తిడి పడుతుందన్న ఆందోళన మాత్రం సహజం.

పరిశ్రమకు బోరు ఉంటే.. అనుమతి ఎక్కడ?

ఇక్కడే అధికారుల పర్యవేక్షణ కీలకం.

తెలంగాణ స్టేట్ గ్రౌండ్ వాటర్ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్ రూల్స్–2023 ప్రకారం పారిశ్రామిక, వాణిజ్య, మౌలిక సదుపాయాలు తదితర నిర్దిష్ట వర్గాల భూగర్భజల వినియోగాన్ని నియంత్రించే వ్యవస్థ ఉంది. అవసరమైన సందర్భాల్లో NOC, భూగర్భజల వెలికితీత/పునరుద్ధరణ ఛార్జీలు వర్తిస్తాయి.

అంతేకాదు, పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో భూగర్భజలాలను వినియోగించే పరిశ్రమలు నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించడం, మురుగునీటిని శుద్ధి చేసి తిరిగి వినియోగించడం, భూగర్భజల రీచార్జ్ చర్యలు చేపట్టడం వంటి అంశాలపై గతంలోనే మార్గదర్శకాలు ఉన్నాయి.

పరిశ్రమలు ఏడాదికి ఎంత భూగర్భజలం, ఉపరితల జలం ఉపయోగించాయి? ఎంత వ్యర్థజలం ఉత్పత్తయింది? అందులో ఎంత తిరిగి వినియోగించాయి? వంటి వివరాలతో వార్షిక వాటర్ ఆడిట్ సమర్పించాలన్న మార్గదర్శకాలు కూడా ఉన్నాయి.

మరి జిన్నారం లెక్క ఎక్కడ?

ఇప్పుడు ప్రజల ముందు ఉన్న ప్రశ్న ఇదే.

జిన్నారం మండలంలో ఎన్ని పరిశ్రమలు భూగర్భజలాలను వినియోగిస్తున్నాయి?

వాటిలో ఎన్ని పరిశ్రమలకు చెల్లుబాటయ్యే అనుమతులు ఉన్నాయి?

రోజుకు ఒక్కో పరిశ్రమ ఎంత నీటిని బోర్ల ద్వారా తీసుకుంటోంది?

ఎన్ని పరిశ్రమల్లో డిజిటల్ ఫ్లో మీటర్లు ఉన్నాయి?

వార్షిక వాటర్ ఆడిట్ సమర్పిస్తున్న పరిశ్రమలు ఎన్ని?

అనుమతించిన పరిమితిని మించి నీటిని తీసుకున్నట్లు గుర్తించిన పరిశ్రమలపై గత రెండేళ్లలో ఎన్ని చర్యలు తీసుకున్నారు?

ఈ వివరాలు బయటకు వస్తేనే జిన్నారం పారిశ్రామిక ప్రాంతంలో భూగర్భజలాల వినియోగం నిబంధనల ప్రకారమే జరుగుతోందా లేదా అన్నది స్పష్టమవుతుంది.

జిన్నారం పరిశ్రమలపై PCB పర్యవేక్షణ

సంగారెడ్డి జిల్లా అధికారిక సమాచారం ప్రకారం జిన్నారం, గుమ్మడిదల మండలాల్లోని పరిశ్రమలు తెలంగాణ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి సంగారెడ్డి రీజినల్ ఆఫీస్-II, రామచంద్రాపురం పరిధిలోకి వస్తాయి.

పరిశ్రమలకు Consent for Establishment, Consent for Operation వంటి అనుమతులను సంబంధిత వ్యవస్థల ద్వారా పరిశీలిస్తారు.

అయితే కాలుష్య నియంత్రణ మండలి అనుమతి ఉండటం ఒక్కటే భూగర్భజలాన్ని ఎంతైనా తీసుకునే హక్కు ఇచ్చినట్లు కాదు. భూగర్భజల వినియోగానికి వర్తించే ప్రత్యేక నిబంధనలు, అనుమతులను కూడా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

ఖాజీపల్లిలో నీటి నాణ్యత కూడా కీలకమే

జిన్నారం పారిశ్రామిక ప్రాంతంలో సమస్య నీటి పరిమాణంతో మాత్రమే ముగియదు. నీటి నాణ్యత కూడా అంతే ముఖ్యం.

కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి గత నీటి నాణ్యత మానిటరింగ్ డేటాలో ఖాజీపల్లి గ్రామపంచాయతీ కార్యాలయం సమీపంలోని బోర్‌వెల్ కూడా పరీక్షా కేంద్రంగా నమోదైంది.

దీంతో జిన్నారం–ఖాజీపల్లి పారిశ్రామిక బెల్ట్‌లో ఒకవైపు భూగర్భజల మట్టం, మరోవైపు నీటి నాణ్యత రెండింటినీ నిరంతరం పరిశీలించాల్సిన అవసరం కనిపిస్తోంది.

గతంలో జిన్నారం, గడ్డపోతారం, బొల్లారం పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో నీటి కాలుష్యంపై రైతుల నుంచి ఆరోపణలు కూడా వచ్చాయి. అయితే ప్రస్తుతం ఏ పరిశ్రమ భూగర్భజలాలను కలుషితం చేస్తోందని తాజా అధికారిక నివేదిక లేకుండా నిర్ధారించడం సరికాదు.

తెల్లాపూర్ ఘటన తర్వాత ప్రశ్న మరింత కీలకం

సంగారెడ్డి జిల్లాలోనే తెల్లాపూర్‌లో నవంబర్ 2న వాణిజ్య అవసరాలకు అనుమతి లేకుండా భూగర్భజలాలను వెలికితీస్తున్నారన్న ఆరోపణలపై హైడ్రా ఏడు బోర్లను తొలగించింది. పైప్‌లైన్లు తొలగించి, ఆరు నీటి సంపులను ధ్వంసం చేసినట్లు ప్రచురిత సమాచారం ఉంది.

ఈ ఘటన జిన్నారంలోనూ అక్రమ బోర్లు ఉన్నాయని నిరూపించదు.

కానీ ఒకే జిల్లాలో వాణిజ్య భూగర్భజల వినియోగంపై అధికారులు చర్యలు ప్రారంభించిన నేపథ్యంలో జిన్నారం వంటి భారీ పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లోనూ అనుమతుల తనిఖీ జరగాలన్న ప్రశ్నను మాత్రం ముందుకు తెస్తోంది.

రైతు బోరులో నీరు లేకపోతే.. పరిశ్రమకు ఎలా?

ఇక్కడ సమస్య కేవలం చట్టాలు, జీవోలు, ఫ్లో మీటర్లతో ముగిసేది కాదు. దీని వెనుక గ్రామీణ కుటుంబాల జీవితం ఉంది. ఒక రైతు రెండు ఎకరాల్లో పంటను కాపాడుకోవడానికి బోరు వేస్తాడు. ఒక కుటుంబం తాగునీటి కోసం బోరుపై ఆధారపడుతుంది. అదే ప్రాంతంలో పెద్ద ఎత్తున పారిశ్రామిక అవసరాలకు భూగర్భజలం వెలికితీస్తే స్థానికులకు సహజంగానే సందేహాలు వస్తాయి.

“మా బోరులో నీరు తగ్గిపోతోంది.. పక్కనే పరిశ్రమకు మాత్రం నీరు ఎక్కడి నుంచి వస్తోంది?” అన్న ప్రశ్నకు అధికారులు లెక్కలతో సమాధానం చెప్పాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది.

అనుమతి ఉందా?.. ఉంటే ఎంత నీటికి?

అందుకే ఇప్పుడు జిన్నారం మండలంలో పరిశ్రమలవారీగా Groundwater Water Audit అవసరం కనిపిస్తోంది.

ప్రతి పరిశ్రమ పేరు బయటపెట్టి ఆరోపణలు చేయడం కంటే, అధికారుల వద్ద ఉన్న రికార్డులను ప్రజల ముందుంచడం ముఖ్యం.

ఎవరికి అనుమతి ఉంది? ఎంత నీటికి అనుమతి ఉంది? వాస్తవంగా ఎంత తీసుకుంటున్నారు? ఫ్లో మీటర్ పనిచేస్తుందా? రీచార్జ్ వ్యవస్థ ఉందా? శుద్ధి చేసిన నీటిని తిరిగి ఎంత ఉపయోగిస్తున్నారు?

ఈ ఐదు ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన సమాధానాలు వస్తే జిన్నారం పారిశ్రామిక ప్రాంతంలో భూగర్భజలాల పరిస్థితిపై అసలు చిత్రం బయటపడుతుంది.

నీరు పరిశ్రమకే కాదు.. ఊరికీ కావాలి

పరిశ్రమలు ఉపాధిని ఇస్తాయి. ఉత్పత్తికి నీరు అవసరమే. అదే సమయంలో గ్రామాలకు తాగునీరు, రైతులకు సాగునీరు కూడా కావాలి.

అందుకే సమస్య “పరిశ్రమలకు నీరు ఇవ్వొద్దు” అన్నది కాదు.

ఎంత నీరు అందుబాటులో ఉంది? ఎవరు ఎంత తీసుకుంటున్నారు? తీసుకున్న నీటిలో ఎంత తిరిగి వినియోగిస్తున్నారు? భూమిలోకి ఎంత రీచార్జ్ చేస్తున్నారు? అన్న లెక్క పారదర్శకంగా ఉండాలన్నదే అసలు విషయం.

సంగారెడ్డి జిల్లాలో భూగర్భజలాలు వేగంగా పడిపోతున్న ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో జిన్నారం పారిశ్రామిక ప్రాంతంలోని ప్రతి పెద్ద నీటి వినియోగదారుడి లెక్క బయటకు రావాల్సిన సమయం వచ్చింది.

నీరు భూమి కింద కనిపించకుండా ఉంటుంది. కానీ అది అంతులేని వనరు కాదు. ఈరోజు లెక్క లేకుండా తోడితే.. రేపు బోరు ఎంత లోతు వేసినా చుక్క దొరకని పరిస్థితి రావచ్చు.